GYODER: Konut yatırım aracı özelliğini kaybetmemeli
Konutta stokların tükenme noktasına geldiğini belirten GYODER Başkanı Neşecan Çekici, "Konut yatırım aracı olarak görülmezse, üreticilerin arz tarafında ne kadar iştahlı olabileceği tartışmalı" uyarısını yaptı.
Türkiye genelinde konut piyasasında yaşanan erişilebilirlik sorunu derinleşirken, sektör temsilcilerinden çözüm önerileri gelmeye devam ediyor.
Gayrimenkul Yatırımcıları Derneği (GYODER) Başkanı Neşecan Çekici, mevcut satış hızıyla piyasadaki sıfır konut stokunun 2-3 ay içerisinde tükenebileceği uyarısında bulundu.
Merkezi bölgelerde arsa payının maliyet içindeki oranının yüzde 70 seviyelerine ulaştığını ifade eden Çekici, çözüm için kamu, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarını bir araya getirecek bir "Türkiye Konut Politikası Platformu" kurulmasının zorunluluk haline geldiğini dile getirdi.
Yüksek arsa maliyetleri üretimi zorlaştırıyor
Konut üretimindeki en büyük engelin bozulan maliyet yapısı olduğunu söyleyen Çekici, arsa maliyetinin toplam maliyetin yüzde 50'sine, bazı büyükşehirlerde ise kat karşılığı oranlarıyla yüzde 70'lere ulaştığına dikkat çekti.
Türkiye'deki konut satışlarının üçte birinin İstanbul, Ankara, İzmir ve Bursa’da gerçekleştiğini hatırlatan Çekici, "Sosyal konut devletimizin işi. Bugünkü arsa maliyetleriyle özel sektörün sosyal konut yapabilmesi mümkün değil. Biz ancak erişilebilir konut üretebilecek durumdayız" diyerek piyasadaki ayrışmayı netleştirdi.
Gelişmiş ülkelerde kamu arsalarının bu yöntemle ekonomiye kazandırıldığını ve arsa maliyetinin yüzde 20’lerde tutulduğunu belirten Çekici, Türkiye'de de "yap-işlet-devret" mantığıyla kamusal kiraya veren yapıların oluşturulabileceğini savundu.
Bu modelin hayata geçmesi durumunda, arsa maliyeti yükünün kalkacağı için konut kiralarının mevcut seviyelerin yarısına inebileceğini ifade eden Çekici, "Devletten bir tek şey istiyoruz, o da arsa" dedi.
Sektörün geleceği için üç temel ayak
Konut krizinin yönetilmesi için 10 yıllık bir stratejiye ihtiyaç duyulduğunu vurgulayan Çekici, bu politikanın üç ana sütun üzerine inşa edilmesi gerektiğini belirtti. Bu çerçeveyi; sermaye piyasaları temelli üretici finansmanı, uzun vadeli ve erişilebilir konut kredisi modelleri ile kamu arsaları üzerinden yapılacak maliyet düşürücü iş birlikleri olarak özetledi.
TOKİ'nin bugüne kadar 1 milyon 740 bin konut teslim ettiğini, 280 bin konutun inşasının sürdüğünü hatırlatan Çekici, özel sektörün bu sürece daha aktif dahil edilmesi gerektiğini paylaştı.
Konutun yatırım aracı olma özelliği korunmalı
GYODER Başkan Yardımcısı Burak Kutluğ ise piyasadaki asıl sorunun faiz oranlarından ziyade BDDK tarafından uygulanan kredi sınırlamaları olduğunu belirtti.
Mevcut düzenlemelerin talebi sadece oturum amaçlı alımlara yönlendirdiğini, yatırım amaçlı alımlarda ise krediye erişimin kısıtlandığını ifade eden Kutluğ, "Konut yatırım aracı olarak görülmezse, üreticilerin arz tarafında ne kadar iştahlı olabileceği tartışmalı" uyarısını yaptı.
Türk yatırımcıların geçtiğimiz yıl yurt dışında 2,4 milyar dolarlık konut yatırımı yaptığını hatırlatan Kutluğ, bu kaynağın Türkiye'ye yönlendirilmesi için kredi kanallarının esnetilmesi gerektiğini, yıllık bazda 800 bin ile 1 milyon arası yeni konut ihtiyacının sürdüğünü belirtti.
