Tasarruf finansman şirketlerine sıkı denetim ve yeni limitler
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tasarruf finansman şirketlerinin faaliyet alanlarını ve sözleşme limitlerini yeniden düzenleyen kapsamlı bir karara imza attı. Yeni düzenlemeyle birlikte fon havuzlarındaki kaynakların yönetimi sıkılaştırılırken, vatandaşların imzalayabileceği sözleşme tutarları ve sayıları güncellenen limitlerle kayıt altına alındı.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), Finansal Kurumlar Birliği Başkanlığı'na gönderdiği yeni talimatla tasarruf fon havuzları ile şirket hesaplarında biriken tutarların değerlendirilebileceği alanlara yönelik önemli kısıtlamalar getirdi. Riskli varlıklara yatırım yapılmasının önüne geçilmesini hedefleyen Kurum, bu kaynakların hızla likit hale gelebilecek ve görece düşük risk barındıran varlıklarda değerlendirilmesini amaçlıyor. Tasarruf finansman şirketleri, sahip oldukları varlıkları sadece katılım bankalarında açılacak Türk lirası cinsi özel cari hesaplar veya katılma hesaplarında, Hazine ve Maliye Bakanlığınca ihraç edilen ve altına dayalı olmayan Türk lirası cinsi yurt içi kira sertifikalarında (sukuk) ya da risk değeri 1 veya 2 olan, Türk lirası cinsinden ihraç edilmiş katılım esaslı yatırım fonlarında işletebilecek.
Fon havuzu yönetimi ve günlük bakiye sınırları
Tasarruf fon havuzlarında nemasız kalan tutarların sınırlandırılmasına yönelik olarak, günlük getirisiz bakiyenin şirketin bir önceki ay sonu itibarıyla hesaplanan tasarruf fon havuzunun binde 2'sini aşmaması kararlaştırıldı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Elektronik Fon Transferi (EFT) sisteminin kapanış saatinden sonra havuza aktarılan tutarlar ise bir sonraki günün hesaplamasına dahil ediliyor. Tasarruf fon havuzları ve şirket hesapları için getirilen bu ihtiyatlı kısıtlamalar, şirketlerin finansal sağlamlığını korumayı odağına alıyor.
Yüksek tutarlı sözleşme limitlerinde güncelleme
Sözleşmelerin "yüksek tutarlı" kapsamına alınması için gereken limitlerde artışa gidildi. İlgili düzenleme kapsamında 2 milyon 509 bin 800 lira olan limit 5 milyon liraya, konut veya çatılı iş yeri finansmanı sözleşmelerindeki 6 milyon 274 bin 500 liralık sınır ise 12 milyon 500 bin liraya çıkarıldı. Yüksek tutarlı sözleşmelerin toplam tutarının ilgili dönemdeki toplam sözleşme tutarına oranı yüzde 5 ile sınırlandırılırken, 1 Ocak 2025'ten sonra kurulan şirketler için kademeli bir geçiş süreci öngörüldü. Yeni kurulan şirketler için bu oran 30 Haziran 2027'ye kadar yüzde 15, 1 Temmuz-31 Aralık 2027 döneminde ise yüzde 10 olarak uygulanacak.
| Sözleşme türü | Eski limit (TL) | Yeni limit (TL) |
|---|---|---|
| Yüksek tutarlı sözleşme alt sınırı | 2.509.800 | 5.000.000 |
| Konut/iş yeri yüksek tutarlı alt sınırı | 6.274.500 | 12.500.000 |
| Taşıt finansmanı azami tutarı | - | 6.250.000 |
| Konut/iş yeri finansmanı azami tutarı | - | 62.500.000 |
| Kişi başı toplam sözleşme sınırı | - | 62.500.000 |
Risk yoğunlaşmasının engellenmesi ve uygulama takvimi
Risk yoğunlaşmasının önüne geçilmesi amacıyla bir gerçek veya tüzel kişi ya da aynı risk grubundaki taraflarla yapılabilecek sözleşme sayısı da belirli limitlere bağlandı. Bir kişi aynı tasarruf finansman şirketiyle en fazla bir taşıt ve bir konut veya çatılı iş yeri finansmanı sözleşmesi olmak üzere toplam iki sözleşme imzalayabiliyor. Kişi veya risk grubu bazında taşıt finansmanı için azami sözleşme tutarı 6 milyon 250 bin liraya, konut veya çatılı iş yeri finansmanı için ise 62 milyon 500 bin liraya yükseltildi. Bir kişi veya risk grubuna ait tüm sözleşmelerin toplam tutarı da 62 milyon 500 bin lirayla sınırlandırıldı. BDDK, şirketlerin bu yeni düzenlemelere uyum sağlayabilmesi için bir geçiş süresi tanıyarak kuralların 1 Ekim itibarıyla uygulanacağını bildirdi.
